İÇİNDEKİLER((İlgili başlığa tıklayarak doğrudan ilgili bölüme gidebilirsiniz))

VESAYET VEYA VASİ TAYİNİ DAVASI NEDİR?

4721 sayılı kanunun 396. Maddesi ile 494. Maddesi arasındaki düzenlemeler gereğince velayet altında bulunmayan küçüklerin ve kısıtlama şartları oluşan ergin kişilerin haklarını korumak amacıyla vasi tayini (atanması) işlemi yapılmaktadır. Bu işlemlerin yapılabilmesi için açılan davaya da Vesayet Davası veya Vasi Tayini (atanması) Davası denilmektedir. Buradaki amaç kendi haklarını ve menfaatlerini koruyamayacak durumda olan kişilerin hak ve menfaatlerinin korunmasıdır. Bu yazımızda vasi tayini işleminin nasıl yapıldığını ve hangi hallerde vasi tayini yapılabileceğini açıklayacağız.

VASİ TAYİNİ (ATANMASI) İŞLEMİ NASIL YAPILIR?

Vasi tayini (atanması) işlemi bazı hallerde kanuni bir zorunluluktan dolayı yapılabileceği gibi şartların oluşması durumunda kişinin kendisi veya yakınlarının talebi üzerine de yapılabilir. Örneğin 1 yıl ve daha uzun süreli hapis cezasına mahkûm olan kişilere vasi atanması zorunludur. İlgili kurumun, hükümlünün cezasını çekmeye başladığını ve vasi tayini yapılması gerektiğini hemen görevli ve yetkili vesayet makamına bildirmesi gerekir.

Bununla birlikte Türk Medeni Kanunun 404, 405, 406, 407 ve 408. Maddelerinde düzenlenen vasi tayinini gerektiren hallerden bir veya birkaçının oluşması durumunda ilgili kişiler görevli ve yetkili mahkemeye başvuru yaparak vesayet davası/vasi tayini davası açabilirler. Hangi nedenle vasi tayini (atanması) talep edildiğine göre değişmekle birlikte gerekli evraklar (Sağlık Kurulu Raporu vs.) dosya içerisine alınır. Hâkimin gerekli görmesi halinde kısıtlanacak kişinin ve vasi adayının dinlenilmesinden sonra vasi tayinine ilişkin bir karar verilir. Kısıtlılığa ilişkin karar kısıtlının yerleşim yeri ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan edilir. Bu karardan sonra TMK 403. Maddesi uyarınca vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlü olur.

VESAYET VE VASİ TAYİNİ DAVASI ŞARTLARI

Vasi tayini davasının kabul edilebilmesi için kanundaki şartların bir veya birkaçının somut uyuşmazlığa uygulanabilir olması gerekmektedir. Bu şartlara aşağıda kısaca değineceğiz.

1-YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ NEDENİYLE VASİ TAYİNİ

Türk Medeni Kanunu’nun 404. Maddesine göre velayet altında bulunmayan 18 yaşından küçük çocuklara vasi atanması gerekir. Bu durum, talep üzerine olabileceği gibi Noter, Nüfus Memuru, Mahkeme ya da herhangi bir idari makamın durumu tespit ederek ilgili vesayet makamına bildirmesi ile de olabilir.

2-KISITLANMA NEDENİYLE VASİ TAYİNİ

a-Akıl Hastalığı Veya Akıl Zayıflığı Nedeniyle Kısıtlılık

Türk Medeni Kanunu’nun 405. Maddesine göre Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır.  Görevlerini yaparlarken vesayet altına alınmayı gerekli kılan bir durumun varlığını öğrenen idarî makamlar, noterler ve mahkemeler, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar.

Bu hukuki nedene dayalı olarak açılan vasilik davalarında kişinin akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kendi işlerini göremeyecek durumda olup olmadığı konusunda tam teşekküllü bir hastaneden vasi tayini (atanması) için Sağlık Kurulu Raporu alınmalı ve bu doğrultuda karar verilmelidir. Ayrıca hâkimin, karar vermeden önce hakkında kısıtlama kararı verilecek olan kişiyi dinleyebileceği de unutulmamalıdır.

b-Savurganlık, Alkol Veya Uyuşturucu Madde Bağımlılığı, Kötü Yaşama Tarzı Ve Kötü Yönetim Nedeniyle Kısıtlılık

Türk Medeni Kanunu’nun 406. Maddesine göre Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin kısıtlanır.

Türk Medeni Kanunu’nun 409/1 maddesine göre 406. Madde kapsamında kısıtlama kararı verilebilmesi için mahkemenin öncelikle kısıtlı adayını dinlemesi gerekmektedir.

3-ÖZGÜRLÜĞÜ BAĞLAYICI CEZA (HAPİS CEZASI) NEDENİYLE VASİ TAYİNİ

Türk Medeni Kanunu’nun 407. Maddesine göre bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan her ergin kısıtlanır. Cezayı yerine getirmekle görevli makam, böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını, kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlüdür.

Örneğin, Uyuşturucu ticareti nedeniyle 8 yıl hapis cezası alan ve cezası kesinleşerek Samsun Cezaevinde infaz işlemlerine başlanılan kişiye vasi atanması gerekmekte olup Samsun cezaevi yönetiminin durumu derhal ilgili kuruma bildirmesi gerekir.

4-KİŞİNİN KENDİ İSTEĞİ ÜZERİNE VASİ TAYİNİ

Türk Medeni Kanunu’nun 408. Maddesine göre Yaşlılığı, engelliliği, deneyimsizliği veya ağır hastalığı sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden her ergin kısıtlanmasını isteyebilir.

VESAYAET / VASİLİK DAVASI HANGİ MAHKEMEDE AÇILIR? GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME

Vasi tayini (atanması) davası olarak bilinen vesayet davasına bakmakla görevli olan mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Yetkili Mahkeme ise küçüğün veya kısıtlı adayının yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesidir. Örneğin Samsun Vezirköprü’de ikamet eden ve akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlanması talep edilen kişinin İstanbul’daki yakını dava açmak istiyorsa yetkili ve görevli mahkeme Vezirköprü Sulh Hukuk Mahkemesidir.

VESAYET VE VASİ TAYİNİ DAVASI HARÇ

Davanın bir avukat tarafından açılıp açılmadığına göre fark etmeksizin her dava açıldığında mahkemeye ödenmesi gereken dava harçları ve giderleri vardır. Vesayet ve vasi tayini davası harcı ise düşük miktarlı maktu harçlardan oluşmakla birlikte bu harçlar her yıl değişmektedir. Bu nedenle 2021 güncel yargı ücretleri tarifesinin incelenmesi gerekmektedir.            

KİMLER VASİ OLARAK ATANAMAZ?

Türk Medeni Kanununun 418. Maddesine göre vasi olarak atanamayacak kişiler aşağıda sıralanmıştır.

  • Kısıtlılar,
  • Kamu hizmetinden yasaklılar ve haysiyetsiz hayat sürenler,
  • Vasi atanacak kişi ile arasında menfaat çatışması veya husumet bulunanlar,
  • İlgili vesayet daireleri hâkimleri

VASİLİK GÖREVİ NE ZAMAN BİTER?

Türk Medeni Kanununun 456. Maddesine göre vasilik görev süresi 2 yıldır. Vesayet makamı bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir. 4 yıl dolunca vasi, vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir.

VESAYET VE VASİ TAYİNİ (ATANMASI) DAVASI ÖRNEK DAVA DİLEKÇESİ 2021

SAMSUN ( ) SULH HUKUK MAHKEMESİNE

(DAVACI)

İSTEMDE BULUNAN       :

VEKİLİ                                   :

İLGİLİ KİŞİ (KISITLI ADAYI):

KONU                                   : ……….’a vasi tayini (atanması) talebimize ilişkindir.

 

AÇIKLAMALAR

.........................Kısıtlı adayının fiziksel ve ruhsal durumuna ilişkin açıklamalar yapılmalıdır.

........................Kısıtlı adayının niçin kısıtlanması gerektiği açıklanmalıdır. Örneğin,

 "Kısıtlı adayının Samsun Merkez, Atakum, Tekkeköy, Çarşamba, Bafra, Alaçam, Havza, Vezirköprü ve Ladik ilçelerinde çok sayıda taşınmazı bulunmaktadır. Kısıtlı adayı, bu taşınmazların satış ve devri konusunda kandırılmaya müsait olduğundan dolayı yakınları tarafından mağdur edilmeye çalışılmaktadır. Bu nedenle 4721 Sayılı Kanunun 405 ve 406 maddeleri uyarınca Akıl Hastalığı, Akıl Zayıflığı, malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kısıtlanması için mahkemenize başvuru yapılmıştır.

.................... vasi olarak atanması talep edilen kişiden bahsedilmelidir.

HUKUKİ NEDENLER         : 4721 S. K. m. 405, 406, 408, 413, 414, 419, 420 6100 S. K. m. 382-388

HUKUKİ DELİLLER             :Vesayet Altına Alınması İstenen Kişinin Nüfus Kaydı, Sağlık Kurulu Raporu (Vasi atanması için), Tanık Beyanları ve diğer deliller

SONUÇ VE İSTEM                             :Yukarıda açıklanan ve resen nazara alınacak nedenlerle;.......... kişi hakkında vasi atanması için Sağlık Kurulu Raporu aldırılmasını,

ve talebimiz doğrultusunda vasi atanmasını arz ve talep ederiz. …/…./2021

DAVACI

AD SOYAD

İMZA

 

VASİ TAYİNİ (ATANMASI) İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR

VESAYET MAKAMI VE VESAYET ORGANLARI NEDİR?

Türk Medeni kanunun tanımlamasına göre vesayet organları; Vesayet makamları (Sulh Hukuk Mahkemesi ve Asliye Hukuk Mahkemesi) vasi ve kayyımdan oluşmaktadır. Kanunda geçen vesayet makamı Sulh Hukuk Mahkemesi, Denetim makamı ise Asliye Hukuk Mahkemesidir.

ZİHİNSEL ENGELLİ KİMSEYE VASİ TAYİNİ NASIL YAPILIR?

Zihinsel engelli kişiye vasi atanması için yetkili Sulh Hukuk Mahkemesine başvuru yapılmalıdır. Mahkemenin ilgili sağlık kuruluşuna hitaben yazacağı üst yazı ile birlikte randevu alınarak hastaneye gidilmeli ve zihinsel engelli kişiye vasi atanması için Sağlık Kurulu Raporu alınmalıdır. İlgili hastane bu raporu mahkemeye gönderdikten sonra yasal şartlar oluşmuş ise mahkeme vasi atanmasına karar verecektir.

YAŞLILARA VASİ TAYİNİ NASIL YAPILIR?

Yaşlıların kendi işlerini düzgün bir şekilde yönetemediği veya bakıma muhtaç hale geldikleri durumda hak ve menfaatlerini korumak adına yaşlılara vasi tayini yapılması gerekmektedir. Bu durumda yaşlı kişinin yakınlarından biri ilgili sulh hukuk mahkemesine başvuru yaparak tam teşekküllü bir hastaneden vasi atanması için sağlık kurulu raporu alınmasını ve bu rapor doğrultusunda kendisinin veya bir başkasının vasi olarak atanmasını sağlayabilir.

VESAYET VE VASİ TAYİNİ (ATANMASI) DAVASI NE KADAR SÜRER?

Her ne kadar Türk Hukukunda “hedef süre” adı bir uygulama ile bir davanın ne kadar sürede sona erdirilmesi gerektiği belirtilse de bu süreler kesin süreler olmadığından ve mahkemelerin iş yoğunluğunun fazla olmasından dolayı dava sürecinin ne kadar olacağına ilişkin kesin bir süre vermek mümkün değildir. Bu nedenle bazı vesayet davaları 3 ay içerisinde sonuçlanmakta iken bazılarıysa 6 ay veya daha uzun süreli yargılamalara konu olabilmektedir.

VASİ TAYİNİ İÇİN SAĞLIK KURULU RAPORU NASIL ALINIR?

Mahkemeye başvuru olmaksızın kişilerin özel olarak aldığı Sağlık Kurulu Raporlarının bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Bu nedenle ilgili kişiler öncelikle vasi atanması için yetkili Sulh Hukuk Mahkemesine başvuru yapmalı, Mahkemenin ilgili sağlık kuruluşuna hitaben yazacağı üst yazı ile birlikte randevu alınarak hastaneye gidilmeli ve vasi atanması için Sağlık Kurulu Raporu alınmalıdır. İlgili hastane bu raporu mahkemeye gönderdikten sonra yasal şartlar oluşmuş ise mahkeme vasi atanmasına karar verecektir.

VASİ TAYİNİ SAĞLIK KURULU RAPOR ÜCRETİ

Vasi atanması için sağlık kurulu raporu alınmasının gerektiği durumlarda ilgili sulh hukuk mahkemesinden alınacak bir yazı ile tam teşekküllü bir hastanesine başvuru yapılır. Başvuru sırasında Sağlık Kurulu Rapor Ücreti ödenmesi gerektiğinde davacı veya istemde bulunan kişinin bu ücreti ödemesi gerekmektedir.

KİMLER VASİ OLABİLİR?

Türk Medeni Kanunu 413 vd. maddeleri uyarınca vasi olarak görevlendirilecek kişilerde aşağıda yazılan özelliklerin bulunması gerekmektedir.

  • Ergin olması,
  • Engelli veya kısıtlı olmaması,
  • Haklı bir neden olmadığı sürece eş veya yakın akrabaların seçilmesi,
  • Vasiliği düzgün bir şekilde yapacağına kanaat getirilmesi

VASİLİK SÜRESİ NE KADARDIR?

Türk Medeni Kanununun 456. Maddesine göre vasilik görev süresi 2 yıldır. Vesayet makamı bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir. 4 yıl dolunca vasi, vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir.

VESAYET/VASİLİK DAVASI NASIL İPTAL OLUR? VASİLİK NASIL KALDIRILIR?

Vesayet hukuku kamu düzenine ilişkin bir alan olduğu için mutlak bir şekilde ilgili kişilerin talepleri ile bağlı kalınamaz. Bu nedenle vasilik davasının iptali veya düşürülmesinde mahkemenin takdiri oldukça önemlidir. Ancak vasiliğin iptali konusunda ilgili kişilerin başvuru yapması ve vasilik görevinin sona ermesi yönünde yasal şartların oluşması durumunda mahkeme kararı ile vasilik sona erdirilebilir.

Örneğin, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlanan ve kendisine vasi atanan kişinin kısıtlılığını kaldırmak için vesayet makamı aracılığı ile yeniden Sağlık Kurulu Raporu alınması gerekir. “Vasi atanmasına gerek olmadığı yönünde sağlık kurulu raporu” düzenlenmesi durumunda mahkeme güncel raporu değerlendirerek yeniden bir karar verecektir.

VESAYET ALTINDAKİ KİŞİNİN İKAMETGÂHINI DEĞİŞTİRMESİ

Yetkili vesayet makamının izni olmadığı sürece kendisine vasi atanan kişinin ikametgâh adresi değiştirilemez. İzin alındıktan sonra ikametgâh adresinin değişmesi ile birlikte yetki, yeni vesayet makamına geçer ve yeni yerleşim yerinde vesayet kararı ilan edilir.

NOTERDEN VASİ TAYİNİ (ATANMASI)

Yaş küçüklüğü veya kısıtlılık nedeniyle bir kişiye vasi tayini (atanması) yapılabilmesi için görevli ve yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açılması gerekmektedir. Yani noterden vasi tayini (atanması) mümkün değildir.

VESAYET VE VASİ TAYİNİ (ATANMASI) DAVASI AVUKATLIK ÜCRETİ 2021

Vesayet davası avukatlık ücreti ya da diğer adıyla vasi tayini (atanması) davası avukatlık ücreti davanın niteliğine göre ve vesayet hukuku alanında çalışan avukatın kendi tarifesine göre değişmektedir. Fakat yasal olarak 2021 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında bir ücret kararlaştırılamaz. Samsun avukatlık ücreti bilgisi için lütfen bizimle iletişime geçiniz.

 

 

 

 

ETİKETLER:

Vasi Tayini (Atanması)

Sağlık Kurulu Raporu

Vasilik Davası Dava Dilekçesi Örneği

 

 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

Yorum Yaz


En fazla 500 karakter. 500 karakter kaldı.